باور غلط درباره تیروئید؛ کم‌کاری تیروئید عامل اصلی چاقی نیست

دکتر «شیوا برزویی» متخصص غدد و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان، در گفت‌وگو با تابناک در استان همدان، با اشاره به ساختار این غده اظهار کرد: غده تیروئید، اندامی پروانه‌ای شکل در جلوی گردن است که به عنوان یکی از کلیدی‌ترین اجزای سیستم غدد درون‌ریز، وظیفه تنظیم سوخت و ساز و فعالیتهای حیاتی بدن  و سرعت فعالیت‌های حیاتی بدن را بر عهده دارد.

وی با بیان اینکه گیرنده‌های هورمون تیروئید در سراسر بدن و تمامی ارگان‌ها پراکنده هستند، اذعان کرد: هرگونه اختلال در عملکرد این غده می‌تواند به طور مستقیم بر کارکرد اندام‌های مختلف تأثیر گذاشته و سلامت عمومی فرد را با چالش مواجه کند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به گروه‌های در معرض خطر تصریح کرد: کم‌کاری تیروئید در زنان شایع‌تر از مردان است و با افزایش سن، شانس ابتلا به این بیماری به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد.

خودایمنی؛ متهم ردیف اول کم‌کاری تیروئید

برزویی در خصوص علل اصلی بروز این بیماری اضافه کرد: در سطح جهان اختلالات خودایمنی که در آن آنتی بادی های خاصی عملکرد غده تیرویید را بلوک می کنند ، مهم‌ترین علت کم‌کاری تیروئید محسوب می‌شوند.

وی همچنین درباره نقش یددر سلامت تیروئید افزود: در گذشته کمبود ید عاملی کلیدی بود، اما امروزه با غنی‌سازی مواد غذایی استراتژیک نظیر نمک، آرد و روغن، این نقیصه در بسیاری از کشورها از جمله ایران جبران شده و دیگر جزو مؤلفه‌های اصلی ابتلا به کم‌کاری تیروئید به‌شمار نمی‌رود.

این متخصص غدد، مداخلات پزشکی نظیر جراحی تیرویید ، تجویز ید رادیواکتیو و یا مصرف داروها جهت درمان پرکاری تیرویید را از دیگر عوامل را از دیگر عوامل مستعد کننده برشمرد.

تفکیک باورهای غلط؛ از افزایش وزن تا استرس

وی با اصلاح یک باور رایج در میان عموم خاطرنشان کرد: بسیاری تصور می‌کنند کم‌کاری تیروئید عامل اصلی چاقی مفرط است؛ در حالی که افزایش وزن در این بیماران عمدتاً ناشی از تجمع آب در بافت‌های زیرپوستی (ادم) است، نه لزوماً افزایش بافت چربی. همچنین برخلاف تصور عموم، استرس تأثیر مستقیمی در ایجاد یا تشدید این بیماری ندارد.

طیف وسیع علائم؛ از ریزش ابرو تا ناباروری

برزویی علائم این بیماری را بسیار متنوع خواند و خاطرنشان کرد: خستگی مفرط، کاهش انرژی و اشتها، ریزش موی منتشر، نازک شدن و ریزش بخش خارجی ابروها، کاهش تعریق و احساس سرما در اندام‌ها از نشانه‌های بارز هستند.

وی همچنین بر تأثیر این بیماری بر سیستم تولید مثل تأکید کرد و افزود: اختلالات قاعدگی شدید و حتی ناباروری از پیامدهای جدی کم‌کاری تیروئید است؛ به همین جهت، آزمایش تیروئید یکی از پروتکل‌های اصلی در بررسی علل ناباروری محسوب می‌شود.

این استاد دانشگاه اذعان کرد: همچنین علائمی نظیر گزگز دست‌ها، دردهای مفصلی و عضلانی، تنگی نفس و اختلالات شنوایی نیز در این بیماران گزارش می‌شود.
ضرورت آزمایش تخصصی برای تشخیص قطعی

وی هشدار داد: از آنجا که بسیاری از علائم کم‌کاری تیروئید با بیماری‌هایی نظیر افسردگی و کم‌خونی مشابهت دارد، تشخیص قطعی تنها از طریق آزمایش‌های تخصصی خون و بررسی سطح هورمون‌ها امکان‌پذیر است.

پروتکل‌های درمانی و تداخلات دارویی

این فوق‌تخصص غدد درباره روند درمان اظهار کرد: درمان استاندارد، جایگزینی هورمون T4 با داروی «لووتیروکسین» است، این دارو باید به صورت روزانه، ناشتا و با فاصله ۳۰ تا ۶۰ دقیقه‌ای از وعده صبحانه مصرف شود.

وی در پایان بر اهمیت تداخلات دارویی تأکید کرد و گفت: داروهایی نظیر ترکیبات آهن، کلسیم و انواع مهارکننده‌های پمپ پروتئین مثل پنتوپرازول  مانع جذب صحیح لووتیروکسین شوند؛ لذا توصیه می‌شود بین مصرف این داروها حداقل ۴ تا ۶ ساعت فاصله زمانی رعایت شود. همچنین افرادی که دارای «گواتر» هستند، باید در مصرف مواد غذایی  حاوی گواترمانند شلغم و کلم احتیاط کنند.

انتهای پیام/